از ایده تا خودكفایی؛ روایت مهندسانی كه چالش‌ها را به فناوری تبدیل كردند

تیم مهندسی واحد Analyzer و F&G شرکت صنایع پتروشیمی مسجدسلیمان با تکیه بر دانش فنی، تجربه عملیاتی و روحیه نوآوری، به همت آقایان مهدی بهزادی، و ادیب داربی بختیار موفق شد طی سال‌های 1399 تا 1404 هشت تجهیز و سامانه تخصصی را به‌صورت کاملاً بومی طراحی، مهندسی، ساخت و در مدار بهره‌برداری قرار دهد.
این تجهیزات صرفاً نمونه‌هایی از ساخت داخل نیستند؛ بلکه هر یک پاسخی مهندسی به یک مسئله واقعی در فرآیند تولید بوده‌اند؛ مسائلی که در صورت عدم رفع آن‌ها می‌توانست منجر به توقف آنالایزرها، کاهش قابلیت اطمینان سیستم‌های کنترلی، افزایش هزینه‌های تعمیرات، کاهش کیفیت اندازه‌گیری، افزایش ریسک‌های عملیاتی و حتی تهدید استمرار تولید شود.
از مهم‌ترین دستاوردهای این پروژه‌ها می‌توان به طراحی سیستم تعویض خودکار گازهای حامل کروماتوگراف، ساخت سامانه تولید آب فوق‌خالص، طراحی رطوبت‌گیر اختصاصی برای سیستم‌های نمونه‌گیری، طراحی سیستم شستشوی صنعتی سلول‌های آنالایزرهای مادون قرمز، طراحی سامانه حذف یخ‌زدگی خطوط نمونه گاز CO₂، توسعه سیستم جدید نمونه‌برداری برای آنالایزرهای اکسیژن، ساخت کوره احیای ستون‌های کروماتوگرافی گازی و همچنین طراحی سامانه خلأ هوشمند برای آنالایزر پایش ذرات معلق اشاره کرد؛ تجهیزاتی که همگی بر اساس نیاز واقعی فرآیند و با تحلیل دقیق شرایط بهره‌برداری طراحی و اجرا شده‌اند.
ویژگی ممتاز این پروژه‌ها، صرفاً ساخت تجهیزات نبود؛ بلکه طراحی آن‌ها بر پایه اصول علمی، تحلیل رفتار فرآیند، مدل‌سازی شرایط عملیاتی، شناخت مکانیزم خرابی تجهیزات، بهینه‌سازی عملکرد سیستم‌های اندازه‌گیری و افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات حساس فرایندی انجام شد. در بسیاری از موارد، استفاده هوشمندانه از متریال بازیافتی، تجهیزات مازاد پروژه و قطعات موجود، ضمن حفظ کیفیت فنی، موجب کاهش چشمگیر هزینه‌های سرمایه‌ای و جلوگیری از خروج ارز از کشور شد.
نتایج حاصل از اجرای این طرح‌ها فراتر از صرفه‌جویی اقتصادی است. افزایش پایداری واحدهای آنالایزر، کاهش توقفات ناخواسته، کاهش وابستگی به تجهیزات خارجی، افزایش قابلیت دسترس‌پذیری سیستم‌های اندازه‌گیری، کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری، افزایش ایمنی بهره‌برداری و ارتقای کیفیت پایش فرآیند، تنها بخشی از دستاوردهای این حرکت دانش‌بنیان محسوب می‌شود.
امروز این دستاوردها نمونه‌ای روشن از تحقق اقتصاد مهندسی، توسعه فناوری بومی و خودکفایی صنعتی در شرکت صنایع پتروشیمی مسجدسلیمان است؛ دستاوردهایی که نشان می‌دهد هرگاه دانش، تجربه، خلاقیت و انگیزه در کنار یکدیگر قرار گیرند، پیچیده‌ترین چالش‌های صنعتی نیز به فرصت‌هایی برای خلق فناوری و ارزش‌آفرینی تبدیل خواهند شد.
این موفقیت، حاصل باور به توان متخصصان ایرانی است؛ مهندسانی که با اتکا به دانش روز، نگاه علمی و تعهد حرفه‌ای، ثابت کردند نوآوری تنها در مراکز تحقیقاتی شکل نمی‌گیرد، بلکه در دل واحدهای عملیاتی و در مواجهه با مسائل واقعی صنعت نیز می‌توان فناوری خلق کرد و آینده‌ای مطمئن‌تر برای تولید رقم زد.
این دستاورد ارزشمند نشان می‌دهد که سرمایه اصلی هر سازمان، دانش، خلاقیت و تجربه متخصصان آن است. طراحی و ساخت این تجهیزات توسط مهدی بهزادی و ادیب دارابی بختیار نمونه‌ای موفق از تبدیل دانش مهندسی به فناوری کاربردی است؛ فناوری‌ای که ضمن رفع نیازهای عملیاتی مجتمع، موجب کاهش وابستگی خارجی، افزایش بهره‌وری، ارتقای قابلیت اطمینان تجهیزات و تحقق اهداف راهبردی شرکت در مسیر خودکفایی صنعتی شده است.