بورس انرژی ایران بستر توسعه معاملات و ابزارهای مالی متانول است

رضا گنجی، مدیرعامل شرکت پتروشیمی سبلان، در گفت‌وگو با خبرنگار بورس انرژی ایران، با اشاره به ظرفیت‌های پذیرش انبار متانول سبلان در بورس انرژی، اظهار کرد: عرضه متانول در قالب گواهی سپرده کالایی می‌تواند سازوکار کشف قیمت این محصول را شفاف‌تر و رقابتی‌تر کند و با فراهم کردن امکان معامله و انتقال مالکیت موجودی محصول بدون جابه‌جایی فیزیکی در هر معامله، به افزایش نقدشوندگی و آزادسازی منابع مالی شرکت کمک کند.

وی همچنین با اشاره به تجربه تأمین مالی پتروشیمی سبلان از طریق انتشار 3.5 همت اوراق سلف موازی استاندارد، نقش بورس انرژی ایران در تأمین منابع مورد نیاز برای توسعه ظرفیت تولید این مجموعه را مؤثر ارزیابی کرد.

پذیرش انبار متانول سبلان در بورس انرژی چه تغییری در مدل عرضه و معاملات این محصول ایجاد خواهد کرد؟

تغییر نخست و مهم در مدل عرضه و معاملات متانول، موضوع کشف قیمت است. عرضه متانول در قالب گواهی سپرده کالایی این امکان را فراهم می‌کند که قیمت محصول بر مبنای سازوکار عرضه و تقاضا در بورس انرژی و با مشارکت طیف گسترده‌تری از فعالان بازار کشف شود و در نتیجه، قیمت‌گذاری به شکل شفاف‌تر، رقابتی‌تر و نزدیک‌تر به واقعیت‌های اقتصادی بازار انجام پذیرد.

از سوی دیگر، انجام معاملات در بستر بورس انرژی موجب شفافیت بیشتر فرآیند معاملات، دسترسی برابرتر فعالان بازار به اطلاعات معاملاتی و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی خواهد شد و می‌تواند نقش بورس انرژی را در معاملات و توسعه بازار متانول بیش از پیش تقویت کند.

در واقع، پذیرش انبار سبلان را می‌توان گامی در جهت ایجاد یک بستر منسجم‌تر برای معاملات متانول و حرکت به سمت شکل‌گیری یک مرجع شفاف‌تر برای قیمت این محصول در بازار داخلی دانست.

گواهی سپرده متانول چه ظرفیتی برای افزایش نقدشوندگی و شفافیت معاملات این محصول در بورس انرژی ایجاد می‌کند؟

گواهی سپرده کالایی این ظرفیت را دارد که بخشی از دارایی موجود در انبار را که در شرایط عادی امکان نقدشوندگی سریع و مستقیم ندارد، به یک دارایی مالی قابل معامله تبدیل کند. در صنعت پتروشیمی همواره بخشی از محصول در مخازن نگهداری می‌شود و این موجودی، تا زمان فروش فیزیکی، عملاً نقدشوندگی محدودی دارد. با صدور گواهی سپرده، بدون آنکه الزاماً جابه‌جایی فیزیکی محصول در هر معامله صورت گیرد، امکان معامله و انتقال مالکیت این دارایی در بستر بازار سرمایه فراهم می‌شود.

این موضوع می‌تواند به افزایش نقدشوندگی موجودی محصول، آزادسازی منابع مالی و تأمین سرمایه در گردش شرکت کمک کند و از این منظر برای شرکت‌های تولیدکننده متانول اهمیت ویژه‌ای دارد.

از منظر شفافیت نیز، معاملاتی که در بستر بازار سرمایه و تحت نظارت بورس انجام می‌شوند، از چارچوب معاملاتی و اطلاعاتی شفاف‌تری برخوردارند. علاوه بر این، حضور تعداد بیشتری از خریداران و فروشندگان می‌تواند به شکل‌گیری رقابت بیشتر و کشف قیمت کارآمدتر کمک کند.

بنابراین گواهی سپرده را نباید صرفاً یک ابزار معاملاتی دانست؛ بلکه این ابزار می‌تواند به عنوان پلی میان موجودی فیزیکی، نقدشوندگی و تأمین مالی شرکت عمل کند.

پذیرش انبار سبلان را تا چه اندازه می‌توان زیرساختی برای توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر متانول در بورس انرژی دانست؟

همان‌گونه که مستحضرید، عرضه گواهی سپرده متانول در این مقیاس، تجربه‌ای مهم و برای نخستین بار در بازار سرمایه کشور محسوب می‌شود. از آنجا که ایران یکی از تولیدکنندگان بزرگ متانول در جهان است، ایجاد امکان معامله این محصول در قالب گواهی سپرده می‌تواند نقش قابل توجهی در تعمیق بازار متانول، افزایش شفافیت معاملات و توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر این محصول داشته باشد.

به اعتقاد بنده، پذیرش انبار پتروشیمی سبلان می‌تواند نقطه آغاز یک مسیر جدید باشد و امیدواریم سایر تولیدکنندگان متانول نیز با پذیرش انبارهای خود، به توسعه این بازار کمک کنند و در نهایت حجم و عمق معاملات گواهی سپرده متانول در بورس انرژی افزایش یابد. در حال حاضر نیز مطلع هستم که شرکت پتروشیمی کیمیای پارس خاورمیانه در حال پیگیری فرآیند پذیرش انبار متانول خود است. این موضوع نشان می‌دهد که اقدام شرکت صنایع پتروشیمی سبلان با راهنمایی و مساعدت بورس انرژی ایران، می‌تواند زمینه‌ساز توسعه این ابزار در میان سایر شرکت‌های تولیدکننده متانول نیز باشد.

با توجه به ظرفیت 3.3 میلیون تنی تولید متانول سبلان، چه سهمی از معاملات و عرضه محصول می‌تواند در آینده از مسیر بورس انرژی انجام شود؟

بخش قابل توجهی از عرضه‌های منجر به معامله متانول در رینگ داخلی بورس انرژی ایران انجام شده است، اما با توجه به محدود بودن تقاضای داخلی برای متانول و ماهیت صادرات‌محور این محصول، حجم معاملات داخلی بورس در مقایسه با کل تولید و صادرات متانول کشور همچنان سهم محدودی دارد.

پتروشیمی سبلان نیز در سال گذشته چندین عرضه منجر به معامله در رینگ بین‌الملل بورس انرژی داشته که از این منظر تجربه قابل توجهی محسوب می‌شود. این موضوع با حمایت و پیگیری مجموعه بورس انرژی ایران و همکاری مجموعه سهامداری پتروشیمی سبلان، یعنی هلدینگ انرژی سپهر و هلدینگ پتروفرهنگ، محقق شده است.

با توجه به ظرفیت تولید 3.3 میلیون تنی سبلان و همچنین ماهیت صادراتی محصول، امیدواریم با توسعه زیرساخت‌های معاملاتی و افزایش عمق بازار، سهم بیشتری از عرضه‌های متانول شرکت از طریق بورس انرژی انجام شود. البته میزان دقیق این سهم طبیعتاً تابع شرایط بازار، میزان تقاضا، الزامات صادراتی و شرایط اقتصادی خواهد بود.

بورس انرژی ایران چه نقشی در تسهیل تأمین مالی پتروشیمی سبلان از طریق قرارداد سلف موازی استاندارد داشت؟

با توجه به ابنکه پتروشیمی دنا در سال 1403 در پتروشیمی سبلان ادغام شد و به عنوان پروژه‌ای با ظرفیت تولید 1.65 میلیون تن متانول تحت مدیریت شرکت سبلان قرار گرفت؛ در آن مقطع، پروژه حدود 70 درصد پیشرفت داشت و برای تکمیل و ورود به مدار تولید، نیاز جدی به تأمین منابع مالی وجود داشت.

بورس انرژی ایران در آن مقطع با مساعدت ویژه و انتشار اوراق سلف موازی استاندارد به ارزش 2 همت، نقش مؤثری در تأمین منابع مالی و پیشبرد این پروژه ملی ایفا کرد.

امروز نیز با لطف خداوند متعال و با استفاده از منابع تأمین‌شده و تلاش مجموعه‌های ذی‌ربط، پروژه به مراحل نهایی خود نزدیک شده و فرآیندهای مربوط به راه‌اندازی و تولید آن در حال پیگیری است.

به طورکلی، تاکنون پتروشیمی سبلان در مجموع 3.5 همت اوراق سلف موازی استاندارد منتشر کرده که حدود 2 همت آن تسویه شده است. این اوراق در چهار مرحله منتشر شده‌اند که از این منظر نیز تجربه قابل توجهی برای شرکت محسوب می‌شود.

جا دارد از مدیریت محترم بورس انرژی ایران، هیئت محترم پذیرش و تمامی مجموعه‌هایی که در فرآیند انتشار این اوراق همکاری و مساعدت داشته‌اند، تشکر و قدردانی نمایم؛ چراکه تامین مالی از این مسیر، نقش مهمی در تامین منابع موردنیاز پروژه و توسعه ظرفیت تولید سبلان داشته است.