بورس انرژی ایران با توسعه ابزارهای مالی، سرمایه‌گذاری در صنعت برق را شتاب داد

محمد احمدی، در گفت‌وگو با رادیو اقتصاد، با اشاره به نقش بورس انرژی ایران در توسعه سرمایه‌گذاری در صنعت برق، اظهار کرد: راه‌اندازی تابلوی برق سبز در خردادماه سال 1401، نقطه عطفی در توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور بود. این تابلو با ایجاد یک مرجع شفاف برای کشف قیمت، امکان برآورد دقیق هزینه سرمایه‌گذاری و دوره بازگشت سرمایه را برای سرمایه‌گذاران فراهم کرد و زمینه‌ساز افزایش سرمایه‌گذاری در پروژه‌های نیروگاه‌های تجدیدپذیر شد.

وی با تأکید بر نقش بورس انرژی ایران در تأمین مالی پروژه‌های نیروگاهی افزود: بورس انرژی ایران علاوه بر فراهم کردن بستر معاملات برق، با طراحی و توسعه ابزارهای نوین مالی نیز به تأمین مالی صنعت برق کمک کرده است.

احمدی اضافه کرد: از ابتدای انتشار اوراق سلف موازی استاندارد برق در سال 1395 تاکنون، بیش از 16 همت اوراق در این حوزه منتشر شده که تنها در سال 1400 حدود 4.5 همت از این اوراق منتشر شده است. همچنین ابزارهایی نظیر صندوق پروژه، گواهی ظرفیت، گواهی صرفه‌جویی و گواهی سپرده برق تجدیدپذیر با هدف توسعه سرمایه‌گذاری در صنعت برق طراحی و عملیاتی شده‌اند.

وی در خصوص نحوی کشف قیمت در بورس انرژی ایران توضیح داد: قیمت برق در این بازار بر اساس سازوکار عرضه و تقاضا تعیین می‌شود و به همین دلیل می‌تواند به عنوان یک سیگنال قابل اتکا برای سرمایه‌گذاران مورد استفاده قرار گیرد.

احمدی در تشریح سهم بازارهای مختلف برق در بورس انرژی ایران گفت: از نظر ارزش معاملات، تابلو برق آزاد با 65 درصد بیشترین سهم را در اختیار دارد و پس از آن تابلو برق سبز با 21 درصد و تابلو برق عادی با 14 درصد قرار دارند. این در حالی است که از منظر حجم معاملات، تابلو برق عادی با 78 درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و تابلو برق آزاد و برق سبز به ترتیب 19 درصد و 3 درصد از حجم معاملات برق را شامل می‌شوند.

وی توسعه معاملات برق سبز را یکی از الزامات رفع ناترازی برق کشور دانست و افزود: از سال گذشته گواهی سپرده تولید برق تجدیدپذیر نیز راه‌اندازی شده است. پیش از راه‌اندازی گواهی سپرده برق تجدیدپذیر، تولیدکنندگانی که موفق به فروش برق خود در بورس نمی‌شدند، ناچار بودند برق تولیدی را با قیمت‌های پایین‌تر به شبکه تحویل دهند؛ اما اکنون بخش فروش‌نرفته تولید، به گواهی سپرده تبدیل شده و امکان معامله آن در تابلوی اختصاصی این گواهی برای متقاضیان فراهم شده است.

وی همچنین درباره راه‌اندازی معاملات برخط برق در بورس انرژی ایران گفت: یکی از مطالبات جدی فعالان بازار برق، امکان ثبت مستقیم سفارش‌های خرید و فروش بود. در گذشته، مشتریان ناگزیر بودند سفارش‌های خود را از طریق کارگزار ثبت کنند که این فرآیند علاوه بر زمان‌بر بودن، احتمال از دست رفتن فرصت‌های معاملاتی را نیز افزایش می‌داد.

معاون عملیات و نظارت بر بازار بورس انرژی ایران خاطرنشان کرد: با توسعه زیرساخت معاملات برخط، این امکان فراهم شده است که فعالان بازار بدون واسطه و به‌صورت مستقیم سفارش‌های خود را ثبت کنند. در حال حاضر، نزدیک به 10 شرکت کارگزاری خدمات معاملات برخط برق را به مشتریان ارائه می‌دهند؛ اقدامی که ضمن افزایش سرعت و شفافیت معاملات، به توسعه بازار برق و کاهش وابستگی صنایع به شیوه‌های غیرشفاف قیمت‌گذاری و سازوکارهای خارج از بازار کمک خواهد کرد